Prof. dr. Ton Wilthagen: Arbeidsmarkt en robotisering. Gaat dat werken?

Robotisering is een van de laatste technologische ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Maar is het een hype of is het iets blijvends, zo vraagt Ton Wilthagen, hoogleraar Institutioneel-juridische aspecten van de arbeidsmarkt aan de Universiteit van Tilburg, zich af.

Uit onderzoek blijkt dat mensen over het algemeen niet afwijzend staan tegenover robots, ze zijn alleen bang voor hun banen. Die angst is groter onder lager opgeleiden, ouderen, mensen in landen met slechte economische omstandigheden en mensen uit landen waar weinig sociale bescherming is.

Ton Wilthagen

Ton Wilthagen

Er zijn twee soorten theorieën over robotisering op de arbeidsmarkt. Skill-biased technological change baseert zich op opleidingsniveau. Bij nieuwe technologieën horen nieuwe skills. Bezit je deze skills niet, dan wordt je loon lager en de werkgelegenheid kleiner. Routine-biased technological change stelt dat beroepen die routineus en cognitief zijn de grootste kans hebben vervangen te worden door robots. Niet routineuze, handmatige beroepen hebben de kleinste kans vervangen te worden.

De angst voor robotisering lijkt echter niet geheel gegrond. Uit onderzoek blijkt dat tot nu toe robotisering per saldo juist voor méér werkgelegenheid heeft gezorgd. Deze trend zal zich nog zeker vijf tot zes jaar voortzetten. Wel is het zo dat robots steeds autonomer worden en zichzelf dingen kunnen aanleren.

De vooruitzichten voor Nederland vallen mee. Robotisering is namelijk het grootst in de zware industrie en dat hebben wij niet zo veel. Wel is Wilthagen van mening dat we in Nederland niet genoeg anticiperen op de technologische ontwikkelingen die er gaande zijn. Volgens hem moeten we naar een inclusieve robot-agenda. We moeten robots niet buiten houden, maar de ontwikkeling in goede banen leiden. Het schiet in Nederland te kort aan scholing en opleiding op het gebied van IT en de digitale arbeidsmarkt.

Hij wil er bij journalisten dan ook op aandringen om meer over scholing en opleiding te rapporteren: hoe organiseer je dat, wie gaat het betalen, etc. Het gaat nu in de journalistiek te veel over de ontwikkelingen en over het mogelijke baanverlies.

Bekijk hier de presentatie van Ton Wilthagen.