Grote Expertisedag Nieuwe Media 2016

Alles wat je moet weten over de zesde Grote Expertisedag Nieuwe Media

Abstracts, slideshows en video-opnames van de presentaties:

bimg_3330Internationale en nationale pioniers van de online journalistiek deelden maandag 20 juni hun inzichten op de zesde Grote Expertisedag Nieuwe Media (zie ook #GENM16 op Twitter). Een verslag over de avant-garde die een digitale weg zoekt, maar vooral: binding met het publiek.

Fergus Bell, Dig Deeper Media

Nieuws vinden op sociale media is een riskant proces. Hoe scheid je echt van nep en betrouwbaar van onbetrouwbaar? In een praktisch toegespitste openingspresentatie liet Fergus Bell (Dig Deeper Media) zien hoe je allerlei informatie op sociale media kunt checken. Vaak is dat een kwestie van gezond verstand. Zo zijn beelden die kort na een nieuwsgebeurtenis verschijnen, doorgaans echt. Beeld manipuleren kost immers tijd.

bimg_3010Nieuws op sociale media snel oppikken valt of staat met een goede workflow, aldus Bell. Het beste hulpmiddel is volgens hem Tweetdeck. Maar er is meer dan Twitter. Ook Instagram als nieuwsbron werd door Bell aangehaald; dit platform heeft veel potentie omdat veel posts getagd worden met een locatie (op Twitter is dit vaak niet zo).

Tot slot maakte Bell zich hard voor ethisch verantwoord nieuwsjagen. Ook wat dat betreft zijn er valkuilen. Zo laakte hij media die mensen aanzetten om gevaar op te zoeken door ze te vragen om beelden van bijvoorbeeld een storm. Maar ook de lompe manieren waarop journalisten Twitteraars in gevaarlijke situaties contacteren, werden door Bell aan de kaak gesteld. “Waarom zou je niet even wachten tot ze veilig zijn? Je kunt iemand namelijk in gevaar brengen als zijn telefoon afgaat terwijl hij zich verstopt.” Ethisch omgaan met de informatiegoudmijn die sociale media vormen, is essentieel voor het publieke vertrouwen, aldus Bell. “Doe je dat niet, dan schaad je de bereidheid van mensen om te helpen.”

Bekijk hier (een deel van) de pdf presentatie van Fergus Bell.

 

Stijn Debrouwere, freelance datawetenschapper

bimg_3110Journalistiek draait om tegels lichten. Muckraken. De geheimen van de macht blootleggen. Toch? Datawetenschapper Stijn Debrouwere verzet zich op de Expertisedag lichtjes tegen deze opvatting. Volgens Debrouwere moet onderzoeksjournalistiek meer onderzoek doen naar wat hij ‘mysteries’ noemt. “Een goed voorbeeld is het boek van Joris Luyendijk over de Londense bankenwereld. Hij onderzocht uit welke karakters dit systeem bestaat en hoe zij zich gedragen.”

Luyendijk zocht geen schuldigen, maar structuren. Heel goed volgens Debrouwere, want het publiek raakt steeds meer geïnteresseerd in hoe een systeem als geheel werkt. Waar onthullingen soms een beetje doodslaan, kunnen stukken die ‘mysteries’ uitleggen steevast op aandacht rekenen. “De primeur hebben is niet het belangrijkst. Het medium dat tweede is, maar het onderwerp beter uitlegt, zal meer clicks krijgen.”

bimg_3098Datajournalistiek heeft hierbij een duidelijke rol te vervullen, aldus Debrouwere, die zelf onder meer dataprojecten deed bij The Guardian. Volgens de Vlaming kunnen cijfers de smeerolie zijn om complexe systemen mee uit te leggen. “Data gaat namelijk over trends, niet over uitzonderingen.” Wel moet datajournalistiek nog enigszins toegankelijker worden, meent Debrouwere. “Ingewikkelde datavisualisaties werpen meer mysteries op dan ze oplossen. Er is gelukkig een tegenbeweging gaande in de datajournalistiek, om data tot de essentie te herleiden en te betrekken op de levens van mensen. Mooi voorbeeld is een dataproject van De Tijd dat werkloosheid in zogenoemde terroristenhaard Molenbeek vergelijkt met de cijfers in je eigen woonplaats.” Eenvoudige, persoonlijke datajournalistiek is volgens Debrouwere haalbaarder en wordt beter ontvangen door het publiek.

Bekijk hier de presentatie van Stijn Debrouwere.

 

Arne van der Wal, Follow the Money

bimg_3164Arne van der Wal was in 2010 mede-oprichter van het onderzoeksjournalistieke platform Follow The Money. Deze bescheiden club financieel-economisch journalisten houdt zich onder meer staande door crowdfunding. Op de Expertisedag vertelde Van der Wal hier meer over. Met name over publieksparticipatie; de achterban van Follow The Money doet steeds actiever mee.

Publieksparticipatie begon bij discussies onder artikelen op de site, waarin zich regelmatig hooggeplaatste medewerkers van banken of advocatenkantoren mengden. “Deze discussies gaven verhalen, vooral complexe onderwerpen, een heel eigen dimensie. Artikelen ontwikkelden zich en werden de aanleiding voor een debat op hoog niveau”, aldus Van der Wal. Follow The Money heeft inmiddels een innovatief reactiesysteem, waarmee lezers in de kantlijn zogenaamde shouts kunnen plaatsen en comments highlighten.

De redactie wil het publiek echter niet alleen achteraf, maar ook gedurende onderzoek laten bijdragen. Hiermee wordt de band nog intiemer en kan kennis beter worden benut. Van der Wal: “In bijvoorbeeld de zorg heb je enorm veel ervaringsexperts. Die kun je bellen, maar je kunt ze ook bij je onderzoek betrekken. We zijn een klein clubje en kunnen niet alles zelf.”

Volgende stap in het stroomlijnen van dit proces is gamification. “Het doel van gamification is niet om journalistiek leuker te maken, maar om behavioral design: mensen betrekken en laten meedoen. We gaan mensen belonen: ze kunnen erkenning en status verwerven door het leveren van bijdragen.” Follow The Money ontwikkelt het systeem samen met game-ontwikkelaar Huckleberry.

Bekijk hier de presentatie van Arne van der Wal (vanaf 00:38)

 

Lara Ankersmit, NOS

bimg_3217In 2012 stond de NOS voor een grote uitdaging: hoe kon het jongeren in de leeftijd van 13 tot 19 jaar bereiken? Onder leiding van Lara Ankersmit (Hoofd Digitaal) heeft NOS Lab, de proeftuin van de NOS, verschillende experimenten uitgevoerd, waarbij het zich vooral richt op tieners en jongeren en de platforms waar zíj actief zijn. Het bleek een schot in de roos: NOS Kort op Instagram heeft inmiddels meer dan 80.000 volgers, waarmee het in één klap de eerste en grootste nieuwsorganisatie op Instagram werd.

Ankersmit weet het succes wel te verklaren: “Bij elk project werken developers, producers en redactieleden nauw met elkaar samen. Daarnaast proberen we per doelgroep te bekijken welk platform geschikt is. Voor jongeren werken bijvoorbeeld Instagram en Snapchat heel goed, terwijl twintigers liever interactieve specials op hun tablet, telefoon of pc bekijken.”

Inmiddels ‘Snapchatten’ en ‘Instagrammen’ de redactieleden er op los, waardoor de NOS langzamerhand een nieuwe doelgroep aanboort. “Toen een redactielid ziek was en er daardoor geen nieuwe video op Instagram kwam, regende het reacties. Veel jongeren postten hartjes of schreven ‘Sterkte hè!’’’, zegt Ankersmit lachend.

In maart won de productie ‘Het DNA van MDMA’ door NOS op 3 zelfs de Gouden Spin Award, een prijs voor creatieve concepten die ‘het digitale denken verder brengen’. Feedback van gebruikers noemt Ankersmit dan ook onmisbaar: “Gebruikers kunnen ons mailen, bellen of comments achterlaten, waardoor geregeld nieuwe producties ontstaan.”

Bekijk hier de presentatie van Lara Ankersmit, namens de NOS (vanaf 01:06).

 

Jigar Mehta,

bimg_3324Als er één televisienetwerk uitblinkt in het produceren van nieuws voor een generatie die nauwelijks meer televisie kijkt, dan is het wel Al Jazeera. Hun jongste, innovatieve platform AJ+ is in korte tijd uitgegroeid tot een van de grootste videopublishers op Facebook (2.2 miljard views over heel 2015). Een knappe prestatie, want het tv-netwerk startte twee jaar geleden pas op internet. De mastermind achter AJ+ is Jigar Mehta, audience manager en engagement lead, tot begin dit jaar verantwoordelijk voor de enorme groei van AJ+.

Jigar Mehta vervult inmiddels dezelfde rol bij Fusion, een tv- en online platform dat zich richt op multicultureel Amerika. Zijn team is daar een afspiegeling van, benadrukt hij. Ook de onderwerpen en dossiers van Fusion – maar ook AJ+ – spreken die jonge, multiculturele doelgroep aan. Video’s en artikelen gaan niet alleen over nieuws, economie en rechtszaken, maar ook over meer controversiële onderwerpen als seks, omgangsvormen en discriminatie. “We zijn enorm gedreven en zoeken altijd naar mogelijkheden om levendige documentaires te maken’’, aldus Mehta.

bimg_3281Mehta’s carrière nam een vlucht toen hij aan het online project ’18 Days in Egypt’ werkte, dat op interactieve wijze millenials betrok bij het verloop van de Arabische Lente. Duidelijk uit zijn verhaal wordt dat een focus op nieuw publiek wonderen doet. ”Richt je medium vooral op jongeren. Zij zijn de ouderen van later en gaan anders met media om. Wanneer je rekening houdt met hun behoeften, zullen zij jouw zender onthouden en zijn ze sneller bereid om in de toekomst advertenties van jouw platform te betalen.”

Bekijk hier de presentatie van Jigar Mehta.

 

Matthew Kaminski, hoofdredacteur POLITICO Europe Edition:

bimg_3401Matthew Kaminski begon zijn carrière als freelancer bij the Financial Times and The Economist in Kiev, waar hij verhalen over de voormalige Sovjet-Unie schreef. In 1997 stapte hij over naar the Journal in Brussel, waar hij verslag deed over Centraal-Europa, de Europese Unie en de trans-Atlantische veiligheidskwesties. Daarna stapte hij over naar the Wall Street Journal in New York, waar hij als redacteur editorials, opiniërende columns schreef en internationaal nieuws belichtte.

Onder leiding van Kaminski trekt de Europese variant van POLITICO 1 tot 1,5 miljoen unieke bezoekers per maand. De nieuwsbrief ‘Brussels Playbook’ is een begrip onder EU-medewerkers en journalisten. Kaminski ging in op online journalistiek in het algemeen en het momenteel turbulente Europa.

POLITICO Europe is er niet voor de massa, iets wat Kaminski zich goed realiseert. “We vinden het belangrijker om te weten wíe ons leest, dan hoeveel wij gelezen worden. Ons nieuws wijkt immers af van dat van de concurrenten; bij ons krijgt de lezer de informatie die het nergens anders krijgt”, zegt Kaminski vastbesloten.

Ondanks dat POLITICO een niche bedient, is de doelgroep groot: insiders in Brussel en andere Europese machtscentra. En waar houden insiders van? Roddelen. Op hoog niveau, welteverstaan. “Mensen praten nu eenmaal graag over mensen”, aldus Kaminski.

Bekijk hier Kaminski’s volledige verhaal.

 

Bekijk hier een visuele impressie van de Grote Expertisedag Nieuwe Media 2016.

Tekst: Menno van den Bos, Mathilde Hartholt

Fotografie: Eva Boeter