Prof. dr. Kim Putters: De sociale staat van Nederland

Kim Putters is directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau. De Nederlander is volgens hem steeds optimistischer over zijn eigen geluk, maar pessimistischer over samenleving en politiek. ‘Het gaat goed met mij, maar slecht met ons.’ Over het regeerakkoord maakt de Nederlander zich niet zo druk. Vooral de Haagse elite en de media schrijven over het lange wachten, maar de burger voelt die ergernis niet.

Niet veel Nederlanders lijken vertrouwen te hebben in Rutte III. Aan de andere kant: bij Rutte II was dat vertrouwen 74 procent en zakte dat na een half jaar naar 35. Nu kan het andersom gaan, aldus Putters.

Kim Putters

Kim Putters

Putters heeft het toekomstig kabinet meermaals geadviseerd een onderscheid te maken tussen enerzijds wat volgens Nederlanders problemen zijn, en anderzijds waar beleid geld voor zou moeten uittrekken. Vraag je dat eerste, zeggen ze immigratie en fatsoen. Vraag je dat tweede, zeggen ze ouderenzorg, werk en inkomen.

Putters beklemtoont dat de regering meer is dan een beleidmaker. Rutte II heeft veel beleidsmaatregelen afgekondigd. ‘Maar regeren is ook rekening houden met de gevoelstemperatuur van Nederland.’

Er zijn twee scheidslijnen die in alle grafieken van het SCP naar voren komen. De scheidslijn tussen hoog- en laagopgeleiden en de scheidslijn tussen mensen met een westerse en niet-westerse achtergrond. Die tweede scheidslijn gaat over een kleinere groep, maar levert veel spanningen op.

Putters stelt dat het goed zou zijn als de overheid zich zou bezinnen op de vraag wat het betekent om een heden ten dage overheid te zijn. Ons huidige stelsel is gebouwd op compensatie: je krijgt wat je niet hebt. Dit is gebaseerd op de tegenstelling tussen have’s en have-not’s. Maar we groeien toe naar een samenleving van can’s en cannot’s: niet bezit, maar vaardigheden zijn dan van belang. Het is bijvoorbeeld ook belangrijk dat ouderen weten hoe ze een treinkaartje kunnen kopen. Het overheidsbeleid zou met deze nieuwe scheidslijn rekening moeten houden.

Bekijk hier de presentatie van Kim Putters.