Prof. dr. Koen Caminada: Stabiele inkomensverhoudingen via toenemende herverdeling van belastingheffing in Nederland

De discussie over de hervorming van het belastingstelsel speelt alweer een paar jaar en dat is volgens Koen Caminada, hoogleraar Empirische analyse van sociale en fiscale regelgeving aan de Universiteit Leiden, ook hard nodig. De laatste grote herziening van het belastingstelsel in Nederland werd ontwikkeld in 1997 en doorgezet in 2001.

Koen Caminada

Koen Caminada

Dat stelsel is ontzettend ingewikkeld geworden: er bestaan maar liefst 204 inbreuken op de normale belastingstructuur. De wetgever heeft steeds meer (fiscale) instrumenten moeten inzetten om de uiteindelijke inkomensverhoudingen in Nederland ongeveer stabiel te houden. Dat wringt steeds meer. Hoeveel belasting iemand betaalt, hangt niet alleen af van de hoogte van het inkomen, maar ook van veel ander factoren, zoals de leeftijd (senioren dragen minder bij) , huishoudsamenstelling, arbeidsmarktstatus (denk aan zzp-ers en ondernemers die minder bijdragen), de voorkeur om jonge kinderen op te voeden (compensatie via de kinderopvangtoeslag) het hebben van een eigen woning (hypotheekrenteaftrek) of een huurhuis (huurtoeslag), en zo meer.

Volgens Caminada kan er veel welvaartswinst worden geboekt door in de mix van de diverse belastingen te schuiven: de ene belasting brengt nu eenmaal meer schade toe aan de economie dan de andere belasting. Ter illustratie schets hij een vergezicht om de mogelijkheden te laten zien. Er kan zo’n 55 miljard euro worden vrijgespeeld om vervolgens lagere lasten op arbeid mogelijk te maken. Dat zal leiden tot twee schijven bij de belasting op arbeid:

  • 20.2 % voor inkomens onder de €55.000
  • 40.2 % voor inkomens  boven de €55.000

En een uniform BTW-tarief van 18%.

Het politieke draagvlak voor een herziening lijkt inmiddels aanzienlijk. Over de precieze inrichting van het stelsel wordt echter nogal verschillend gedacht. Er heerst in ieder geval consensus als het gaat om het ‘versimpelen’ van het Nederlandse belastingstelsel. In het regeerakkoord zal moeten worden bepaald wat nu haalbaar is.

Bekijk hier de presentatie van Koen Caminada.