Prof. dr. Naomi Ellemers: Wat is effectief diversiteitsbeleid?

Naomi Ellemers

Naomi Ellemers

Naomi Ellemers is universiteitshoogleraar aan de Universiteit Utrecht. Haar onderzoek naar integratie en diversiteit op de werkvloer kijkt naar de meerwaarde van diversiteit binnen het bedrijfsleven, de functionele toepassing van diversiteit, waarom het vaak mislukt en de manier om diversiteitsbeleid te verbeteren.

Vaak richt het diversiteitsbeleid zich op de zichtbare verschillen tussen mensen, bijvoorbeeld wat betreft hun sekse, leeftijd of huidskleur. Maar de meerwaarde van diversiteit zit hem in de minder zichtbare verschillen die er zijn in de manier waarop mensen hun werk doen. Bijvoorbeeld vanwege hun aanpak, of expertise. Innovatie, creativiteit en prestatie kunnen versterkt worden door deze verscheidenheid. Een succesvol diversiteitsbeleid trekt meer talent aan, verbetert financiële prestaties, versterkt het merk van het bedrijf, en genereert nieuwe samenwerkingsbanden.

Toch is er vaak geen duidelijk diversiteitsbeleid, of lukt het niet de meerwaarde van diversiteit te realiseren. Als er wel verschillende soorten mensen in het bedrijf zijn (zoals vrouwen, homoseksuelen en allochtonen), maar iedereen geacht wordt zich precies hetzelfde te gedragen, komen de verschillen niet tot uiting. Mensen passen zich aan, of ze gaan weer weg. Zo heeft diversiteit geen meerwaarde. Dit gebeurt bijvoorbeeld als werkgevers een bepaald beeld hebben van leidinggevenden, die geacht worden typisch mannelijk gedrag te vertonen. Dan is het lastig voor vrouwelijke leidinggevenden het anders aan te pakken. Ook komt het voor dat LHBT’ers op het werk niet over hun seksuele identiteit willen vertellen, uit angst voor discriminatie. Dat zijn allemaal signalen dat het diversiteitsbeleid niet echt succesvol is: als iedereen die anders is de druk ervaart om zich aan te passen vermindert dit de motivatie en werkprestaties.

Diversiteitsbeleid kan alleen effectief zijn als de organisatie een duidelijke strategie ontwikkelt en in alle lagen van de organisatie doorvoert. Wat er precies moet gebeuren, zegt Ellemers, hangt ook af van de aard van het bedrijf en de meerwaarde die van diversiteit wordt verwacht. Diversiteit krijgt geen meerwaarde als er alleen wordt gekeken naar kenmerken van het werknemersbestand – er moet ook ruimte zijn voor functionele diversiteit. Alleen zo kunnen bedrijven het meeste halen uit de diversiteit die hun werknemers te bieden hebben.