Alex Brenninkmeijer – Europese geldstromen: wat kost de EU Nederland en wat brengt zij op?

IMG_0029Over Europese bestedingen heerst veel ontevredenheid – ze zouden verkeerd worden uitgegeven, en het geld zou zoek raken. Maar er is ook veel onduidelijkheid. Alex Brenninkmeijer, voormalig Nationale Ombudsman en lid Europese rekenkamer, probeert in zijn verhaal de uitgaven van de Europese Unie nader te verklaren en de onvrede te duiden.

De EU geeft jaarlijks 148 miljard euro uit. Dat is veel geld, maar relatief gezien weinig: Het BBP van Europa is 13.000 miljard, de uitgaven van de Europese overheden behelzen samen 6.400 miljard . Het EU-budget is in vergelijking met deze bedragen dus bescheiden: 1,1 procent van het totale Europese BBP, ofwel 80 eurocent per burger per dag.

De pot geld voor Europese uitgaven wordt via subsidies en aanbestedingen over alle lidstaten verdeeld. Daarbij gaat nog wel eens wat mis en daar komt het negatieve imago van EU deels vandaan. De EU is namelijk aan de ene kant nogal eens nalatig in het controleren of de regels zijn gevolgd, maar heeft zichzelf aan de andere kant de strengste regels opgelegd.

De onduidelijkheid en misstanden kunnen deels verklaard worden door de ‘Nationale Envelop’. Elke lidstaat draagt jaarlijks een bedrag bij aan de EU. Daarvan wil elk land zoveel mogelijk weer naar huis nemen. Dit heet de ‘Nationale Envelop’, het EU-geldbedrag dat lidstaten in hun eigen land mogen besteden, onder bepaalde voorwaarden. Nederland draagt netto 2,7 miljard euro bij aan de EU – dat is dus de Nederlandse bijdrage minus de ‘Nationale Envelop’.

Een belangrijke reden voor de misbestedingen zijn geforceerde uitgaven. Geld dat beschikbaar is uit de nationale envelop, maar waar binnen de bestedingstermijnen nog geen doel voor is gevonden, wordt kritiekloos uitgegeven aan projecten die weinig nut hebben. En gezien de deadlines ook soms onderhands, terwijl een openbare aanbesteding op zo’n moment op zijn plaats zou zijn.

Niet alleen de EU treft schuld in deze kwestie. Juist de lidstaten, verantwoordelijk voor een groot stuk van het beheer van de bestedingen, hebben vaak de informatie om uitgaven te controleren en terug te vorderen bij de gesubsidieerde partijen in hun land. Dat doen ze echter niet, omdat ze de ‘Nationale Envelop’ in zijn geheel willen uitgeven. Zo blijft de EU kampen met een imagoprobleem op het gebied van uitgaven, aldus Brenninkmeijer.

Sam de Voogt

 

Klik hier voor de volledige presentatie van Alex Brenninkmeijer.

Klik hier voor meer informatie over Alex Brenninkmeijer.