Bob de Graaff

Jojoën met de veiligheid in een tijd van terrorismedreiging. Krimp en groei bij de AIVD.

bIMG_1854Het externe toezicht op de AIVD is verdeeld over meerdere instanties, zegt de prof. dr. Bob de Graaff, hoogleraar Inlichtingen en Veiligheidsstudies aan de Nederlandse Defensieacademie in Breda. Daarom is het lastig om een duidelijke analyse te maken over de Nederlandse inlichtingendienst. Begin dit jaar bracht de Rekenkamer een rapport naar buiten over de AIVD. De schuld van het financiële jojobeleid m.b.t. de AIVD werd in dit rapport voornamelijk bij de regering gelegd. In 2012 besloot het kabinet 68 miljoen euro op de AIVD te bezuinigen; een derde deel van het totale budget. Eén jaar later werd deze bezuiniging gehalveerd. En in 2014 en 2015 kreeg de dienst er vanwege de toegenomen dreiging ineens weer geld bij, in totaal 65 miljoen euro.

Kanttekeningen

De Graaff heeft een aantal kanttekenen bij deze uitleg. Hij stelt dat het jojobeleid in de praktijk wel meevalt en dat de AIVD uiteindelijk een redelijk stabiel budget heeft gekregen. Daarnaast zouden we, volgens De Graaff, kunnen zeggen dat de AIVD de bezuinigingen ook een beetje over zichzelf heeft afgeroepen. De AIVD is, volgens hem, een in zichzelf gekeerde organisatie. Ze heeft haar afnemers te weinig betrokken bij de behoeftestelling, en mogelijkheden laten liggen om indruk te maken op politici. De regering weet niet altijd helder te verwoorden waaraan behoefte is bij veiligheidsdreiging. En als er geen informatie verstrekt wordt, is het logisch dat er minder geld naar de AIVD gaat.

Media en de AIVD

De belangstelling van de media voor de AIVD is groeiende. Maar het beeld dat in de media wordt geschetst is verre van compleet. Dat is ook logisch omdat de dienst terughoudend is met het verstrekken van informatie. Er zijn weinig bronnen en de bronnen die gebruikt worden zijn vooral van de AIVD zelf, politici en van (oud) AIVD’ers. Er komt weinig naar buiten, vaak anoniem en niet betrouwbaar. Het ontbreekt aan (inter)nationaal onderzoek en er worden te weinig openbaarheidsverzoeken gedaan. Uit de informatie die beschikbaar is destilleerde De Graaff de voorzichtige (niet wetenschappelijk onderbouwde) conclusie dat in Nederland per hoofd van de bevolking meer wordt uitgegeven aan veiligheid dan in omringende landen.

Lees hier de presentatie van Bob de Graaff.

 

Door: Femke Awater