Grote Expertisedag Nieuwe Media 2014

Van “Print First” naar “Digital First”

IMG_8778Hoofdredacteuren en digitale pioniers deelden inzichten en gaven tips tijdens de vierde Grote Expertisedag Nieuwe Media. Hieronder het verslag: met verwijzingen naar de video-opnames van de presentaties, en naar andere bruikbare artikelen. Aan het slot een lijst met lessons learned tijdens deze expertmeeting die trending topic op Twitter werd.

Wifi-stress, daar begint de Expertise Dag Nieuwe Media deze 17e juni mee. Tijdens het eerste kopje koffie van de dag gaat het vooral daarover. “Welk netwerk moet ik hebben?”, “Werkt jouw wachtwoord wél?”, “Is dat een 2, of een Z?” Op menig ander conferentie hadden de bezoekers er misschien niet eens over nagedacht maar bij deze groep Nieuwe-Media-adepten is het internet extra belangrijk. Luisteren alleen is namelijk niet genoeg. Delen, liken en tweeten, dan pas hoor je er bij.

IMG_8398Bas Mesters, organisator van de Grote Expertisedag Nieuwe Media en directeur van het Expertisecentrum Journalistiek, opent de dag. Hij heeft niet geslapen zegt hij, omdat er na het etentje gisteravond met Aron Pilhofer, de eerste spreker van de dag, teveel ideeën door zijn hoofd gingen. Inspiratie die hij iedereen toewenst: “Hopelijk slapen we vanavond allemaal niet.”

IMG_8418Aron Pilhofer, sinds 2005 werkzaam bij The New York Times en sinds een paar weken bij The Guardian als manager digitale strategie, opent zijn presentatie met de foto van een scheermes. “Toen ik dit nieuwe scheermes zag, was ik sceptisch”, zegt hij. Maar de website van het scheermes was vernieuwend, interactief, had prachtige foto’s en zelfs een online magazine. “Waarom heeft een scheermes al die poespas nodig?” vraagt Pilhofer, terwijl hij met opgetrokken wenkbrauwen de zaal inkijkt. “Omdat deze verkopers van Harry’s Raser weten: we verkopen geen scheermes, wij verkopen vertrouwen.”

IMG_8444“Product Design Solves Problems”: dat is het punt dat de enthousiaste Pilhofer deze ochtend wil maken. De media moeten meer leveren dan alleen nieuws. Ze moeten nadenken over het product dat ze verkopen, de manier waarop en vooral voor wie. Het afgelopen jaar was Pilhofer betrokken bij de ontwikkeling van een nieuwe app voor de New York Times. Met een team van designers, technici, managers en verslaggevers maakten hij de NYT Now app die mensen meer bij de hand neemt, het nieuws uitlegt, en interactie aangaat. Een succesvol product, vindt Pilhofer, net zoals de scheermesjes van Harry. Dat vond The Guardian ook en die kocht hem dit voorjaar weg bij de NYT. Pilhofer lanceert in zijn lezing in hoog tempo nog meer digitale lessen voor journalisten. Zie hier de videoregistratie.

Klik hier voor het New York Times- evaluatieonderzoek over de digitalisering van de NYT.

Pilhofer raadde iedereen aan de kritische analyse van het NYT-report door Thomas Baekdael te lezen. Klik hier voor de analyse.

IMG_8571De sprekers na hem, Daan Jansen van de NCRV Altijd Wat Monitor en daarna Joost Oranje, hoofdredacteur van Nieuwsuur, vertellen over initiatieven van Nederlandse bodem. De Altijd Wat Monitor, waar Jansen verslaggever van is, nodigt het publiek uit tot journalistieke input, door zo gericht mogelijk vragen te stellen en ook verslag te doen van het journalistieke proces. Het motto is daarbij: Samen weten we meer dan alleen. Dit werkte zo goed, zegt Jansen, dat het internetproject intussen ook een televisieprogramma is geworden.

Zie hier zijn presentatie.

Maar welk medium is nou eigenlijk belangrijker: internet of televisie?

IMG_8602Op de beantwoording van deze vraag krijgt Joost Oranje veel kritiek. Hem was gevraagd waarom hij bij Nieuwsuur het tweede scherm heeft afgeschaft en wat zijn digitale strategie is. Zijn antwoord luidt dat het veel mankracht kostte en weinig kijkers trok op internet. Zijn uitleg over de net ontwikkelde Nieuwsuur app valt niet in de smaak bij de digi-avangarde in de zaal. Op Twitter: @Erik Hogeboom: Er zitten hier vier mensen op rij meerdere keren tegelijkertijd met de wenkbrauwen te fronsen over de #nieuwsuur presentatie. @Sanne Terlingen: “Internet is best een dingetje”, voor Nieuwsuur. En dat op een innovatiedag. Wat zegt dat over ‘t digitale beleid Publieke Omroep? @Gerson Veenstra: “Ik zeg maar even niks meer. Wat een droevig verhaal was dit van het @nieuwsuur. Niet van deze tijd.”

IMG_8457NOS presentatrice Frederique de Jong roept vanuit het publiek dat de twitteraars zich niet alleen op twitter maar ook in de zaal moeten laten horen. Dat doen ze. Gerson Veentra: “Een app waarin een filmpje moet kunnen afspelen? Dit zijn dingen die we tien jaar geleden al zeiden.” Erik Hogeboom valt bij: “Juist een onderzoeksprogramma als Nieuwsuur zou moeten experimenteren met websites zoals Snow Fall.” Maar Joost Oranje reageert resoluut. “Juist dat,” zegt hij, “is nu niet mogelijk. Als we zoiets willen doen als Snow Fall hebben we een dubbele bezetting nodig. Ik moet óók elke dag een aflevering leveren.” Zie hier zijn presentatie en het aansluitende debat.

IMG_8680Pas na de lunch keert de rust onder de bezoekers weer terug. Twee Engelse sprekers nemen het woord. In drie kwartier legt Alfred Hermida, associate professor aan de Universiteit van British Columbia in Vancouver, uit wanneer we nieuws op sociale media delen en wanneer niet. Hermida is een digitale pionier, 16 jaar BBC-journalist, medeoprichter van de BBC-website, en specialist bij uitstek op het gebied van het verspreiden van nieuws via sociale media. De mens, zegt Hermida, is een narcistische en sociaal wezen en wil daarom dingen delen. We delen voornamelijk zaken die emoties van blijheid, woede of walging oproepen. Zo laten we zien “dit ben ik en dit wil ik met jullie delen”. Maar niet alles dat fit to print is, is ook fit to share, aldus Hermida. Zie hier zijn presentatie in slides.

En hier de videopname van zijn presentatie.

IMG_8772De Schot Stephen Khan vertelt daarna over de website www.theconversation.com waar hij hoofdredacteur van is. Zijn verhaal – en dat van de spreker na hem, Rob Wijnberg – toont aan dat kwaliteitsverbetering van digitale journalistieke producten zeker niet alleen afhankelijk is van de nieuwste technische snufjes. The Conversation is een snel groeiende gratis nieuwssite die vanuit Australië, Londen, straks de VS, Zuid-Afrika en India analyses en commentaar biedt op de actualiteit, én die samenwerkt met duizenden wetenschappers wereldwijd.

Bij The Conversation werken journalisten en academici samen om het nieuws uit te leggen. De wetenschappelijke experts schrijven de stukken op uitnodiging van journalisten die de verhalen redigeren. The Conversation wordt betaald door de universiteiten en is gratis voor het publiek en iedereen die de stukken wil overnemen. Het liefst ziet Khan da dit initiatief zich verder verspreidt over heel Europa. Hoe lang zou het duren voordat Nederland het aandurft? Zie hier de videoregistratie van zijn presentatie.

IMG_8811We sluiten de dag af met een Nederlands succesverhaal: https://decorrespondent.nl/home. Rob Wijnberg, de hoofdredacteur van de Correspondent, werd eerder vandaag al genoemd als inspiratiebron van de Amerikaanse Pilhofer. De Correspondent heeft veel tijd en geld gestoken in product design en bij de ontwikkeling zaten ontwerpers, technici en verslaggevers inderdaad bij elkaar aan tafel, zoals Pilhofer het graag ziet. Niet luisteren naar je publiek, zegt Wijnberg. Iets maken wat jij wilt hebben en dan kijken hoe je kunt zorgen dat anderen het willen. Wijnberg gelooft in eigenwijs zijn. Sla adviezen in de wind en denk na over wat en wie je zelf wilt zijn. Stel ontwerpers gelijk met journalisten. Denk meer in grote vragen die je in de loop der tijd wil verhelderen dan in snel af te ronden onderwerpen. Maak lezers ook vooral deelgenoot van jouw ervaring, van je eigen learning curve.

Hoewel zijn verhaal bij de meeste mensen toch wel bekend moet zijn, reageert de zaal enthousiast. Zowel op Twitter als in de zaal gaat een lofzang op. Zie hier zijn presentatie.

IMG_8860#ECJ2014 is tegen die tijd trending topic op twitter. Niet alleen binnen de muren van het UvA gebouw, maar ook online is het congres een succes. Naar aanleiding van de lezing van Alfred Hermida verwoordt gespreksleider Mark Deuze een gevoel dat ons allemaal bekruipt: “Is #ECJ2014 trending topic omdat we allemaal zo emotioneel betrokken zijn bij Nieuwe Media, of komt het omdat we narcisten zijn die graag vertellen over ons eigen vak?”

Zie hier de tips die tijdens de Grote Expertisedag Nieuwe Media de revue passeerden voor wie bezig is met digitaliseren van zijn nieuwsproduct. Handzaam opgesomd door verslaggever Peter Olsthoorn van Villamedia.

Klik hier voor een fotoverslag van de dag.
Voor de twitter-verslaggeving van de bijeenkomst zie: #ECJ2014

Verslag: Femke Awater, m.m.v. Paul Schram