Jan de Ridder – Gemeentefinanciën en de decentralisaties: punt van zorg.

IMG_9905Om iets te kunnen zeggen over de financiële staat van gemeenten kijkt Jan de Ridder, directeur van de Rekenkamer Metropool Amsterdam, naar twee indicatoren: Instabiliteit en kwetsbaarheid van gemeenten.

Een gemeente kan op twee fronten instabiliteit vertonen: door het hebben van een structureel tekort en door een oplopende schuld. De kwetsbaarheid van een gemeente uit zich ook op twee manieren: het eigen vermogen krimpt in vergelijking met de omvang van de waarde gevoelige bezittingen en de mogelijkheden voor belastinginning raken uitgeput.

De financiële positie van gemeenten is zwak, de bezuinigingen zijn langdurig geweest, met als gevolg dat ongeveer de helft van alle gemeenten financiële problemen heeft.

Zal de decentralisaties van de gemeenten en de extra taken de financiële positie nog verder verzwakken?

Een van de grote problemen van de decentralisatie is dat we niet weten hoe het ervoor staat. Er is geen grip en kennis van de beschikbare rijksbudgetten, geen idee over hoeveel er extra geïnvesteerd moet worden. En de transformatie is een ingewikkeld proces, waarbij we geen kennis hebben over de snelheid van de beoogde effecten.

Dit alles in acht nemende, stelt De Ridder dat als de verandering van het werk (de transformatie) 2 jaar in beslag neemt de financiële positie van gemeenten ongeveer gelijk kan blijven. Echter met een veel langere transformatieperiode van 5 jaar, wat hoogstwaarschijnlijk noodzakelijk zal zijn voor een gezonde transitie, zal de financiële positie van gemeenten verslechteren.

Desalniettemin geeft De Ridder aan niet te negatief te willen zijn. Decentraliseren is geen slecht idee, en bezuinigen op zorg is zeker nodig. Beiden tegelijkertijd is wellicht te veel. Het is belangrijk er rekening mee te houden dat de transformatieperiode langer wordt. Ook moeten we in de gaten houden dat gemeenten aandacht voor preventie in de zorg niet op de lange baan schuiven onder druk van urgente zorgvragen. Daardoor zal immers de transformatieperiode alleen maar toenemen.

Mara Jong

 

Klik hier voor de volledige presentatie van Jan de Ridder.

Klik hier voor meer informatie over de Rekenkamer Metropool Amsterdam.