Joanne van der Leun – De groeiende informele arbeidsmarkt: is zwart werk onmisbaar?

IMG_9782Intuïtief gaan we er van uit dat de informele arbeidsmarkt een groeiende markt is. Hoogleraar Criminologie aan de Universiteit Leiden Joanne van der Leun vertelt echter dat onderzoek niet aantoont dat illegale arbeid, werk waar geen belastingen en premies over wordt afgedragen, is toegenomen sinds de financiële crisis.

Er zijn twee manieren om dit te meten. De macrobenadering geeft schattingen over de grootte van de zwarte economie. Die zou 9,5 procent van het Nederlandse BNP zijn tegen bijvoorbeeld 21,6 procent in Italië. Maar dit zijn slechts schattingen. Bij de micromethode zijn de schattingen gebaseerd op self-report surveys, maar ook self-report onderzoek is omstreden. Er is dus geen probleemloze manier om illegale arbeid te onderzoeken.

Eind jaren ’90 zorgde een administratieve wijziging, het afschaffen van de sofinummers, voor enorme gevolgen voor illegaal in Nederland verblijvende werknemers. Deze arbeidskrachten konden toen niet meer (semi)legaal werken. Als gevolg hiervan is arbeid ondergronds gegaan. Het betreft slecht betaald, vies en onregelmatig werk dat via schimmige uitzendbureaus wordt geregeld. Er zijn meer excessen als arbeidsuitbuiting, onder- of niet betalen voor verrichte werkzaamheden en het uurloon is door de tijd heen enorm gedaald.

Schattingen laten echter zien dat illegaal werk en illegaal verblijf vanaf 2006 weer zijn afgenomen. Het kan zijn dat het toegenomen aantal inspecties hiervan de oorzaak is, maar ook dat arbeid nog verder ondergronds is gegaan middels ontwijkende constructies. Verder zijn door de uitbreiding van de EU illegale werknemers ‘verdrongen’ door legale werknemers uit EU-landen als Polen, Bulgarije en Roemenië.

Mara Jong

 

Klik hier voor de volledige presentatie van Joanne van der Leun.

Klik hier voor meer informatie over Joanne van der Leun