Openingslezing door Maarten Hajer – De fysieke staat van Nederland.

IMG_6069 (640x427)Nederland mist visie gebaseerd op feiten, zo betoogt directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) Maarten Hajer. De politiek en de media focussen zich te veel op het nu – de actuele problemen die om directe oplossingen vragen. Maar juist de plannen voor de lange termijn, zaken die over tien à twintig moeten gebeuren, zijn belangrijk. ‘Wie focust zich nog op die lange termijn?’. Veel te weinig mensen, vindt Hajer: politici en journalisten niet. Klimaatverandering leidt volgens Hajer tot een existentiële crisis die blijkbaar te groot is voor Nederland en mede daarom niet op de agenda komt.

Wie spreekt over de fysieke staat van Nederland moet het hebben over woningen, energie-, watervoorzieningen en transportmogelijkheden. Hajer noemt deze zaken de basis waarop onze samenleving draait. Juist hierin zijn veel voorbeelden te noemen van ontwikkelingen die op korte termijn voordelig zijn, maar op lange termijn minder positief uit kunnen pakken.

Neem de woningmarkt. Nu is er een tekort aan woningen, en wordt er bijgebouwd. Dat betekent dat er over vijf tot zeven jaar genoeg woningen zijn. Maar nog eens tien jaar laten zal de generatie van babyboomers doodgaan, en zitten we met een overschot.

En qua energie: ‘Wij pompen de fossiele brandstoffen voor Europa door onze Rotterdamse haven. We verdienen zo aan iets dat de essentie van de economie en de leefomgeving gaat ondergraven en ontregelen. Daar is weinig aandacht voor.’ Innovaties moeten voorrang krijgen op het efficiënter maken van het huidige systeem. Maar momenteel is het andersom. Wie het wel goed doen en naar de lange termijn kijken? Multinationals meer dan overheden. Die moeten – ook onder druk van regelgeving – continu creatief zijn en innovaties doorvoeren om concurrerend te blijven. Daar hebben ze bovendien de financiële middelen voor.

Volgens Hajer is er behoefte aan sterke verhalen als sturingsmethode. Nu ontbeert de overheid daartoe het zelfvertrouwen. De politiek heeft zichzelf in EU- en VN-verband volledig kapot georganiseerd. Er is een ‘Coalition of the Willing’ op klimaatgebied nodig. Nederland en de mondiale gemeenschap moeten zich strenge doelen stellen: want alleen die leiden tot innovatie.

Sam de Voogt

 

Klik hier voor de volledige presentatie van Maarten Hajer.